ana sayfa    sözlükler    finans sözlüğü

opsiyon (optıon) :
belirli bir müddet içinde, belirlenmiş bir fiyattan bir mal veya menkul kıymeti alma ya da satma hakkına verilen addır. opsiyon hakkı, alım opsiyonu (call option) ve satım opsiyonu (put option) olarak ikiye ayrılır. piyasa ücreti belirlenmiş olan ücreti aşmış ise, alım opsiyonu sahibi; fiyat düşmüş ise satım opsiyonu sahibi hakkını kullanır.

opsiyon sözleşmesi (optıon contract) :
belli oranda bir malı, menkul kıymeti veya finansal göstergeyi belli bir fiyattan ileride önceden belirlenmiş bir tarihte veya öncesinde alma veya satma hakkıdır.

optimum (optımum) :
ekonomide, belirli amaçlara bağlı olarak bir değişkenin alabileceği en iyi değeri gösteren kavramdır.

optimum kaynak dağılımı (optımum resource dıstrıbutıon) :
ekonomide mevcut olan sınırlı kaynakların, mal ve hizmet üretimi için lazım olan ihtiyaçlarda en ideal biçimde kullanılmasıdır. bunun gerçekleştirilebilmesi için, her üretim faktörünün çeşitli kullanım alanlarındaki marjinal prodüktivitelerinin birbirlerine eşitlenmesi lazımdır.

ordinal fayda (ordınal utılıty) :
belirlenen bir malın rakamlarla ölçülmeyip, malların faydaları bakımından bir sıralamaya tâbi tutulmalarıdır. kayıtsızlık eğrileri analizi, ordinal fayda teorisi çerçevesinde geliştirilen bir analizdir.

ordino :
borsa yatırımcılarının işlem yaptıkları aracı kurumlarında verdikleri alım-satım emirleridir.

ortak para alanı (common exchange area) :
ekonomik ilişki bakımından yakın olan ülkelerin paralarını hareketsiz kurlara bağlayarak, diğer ülke paralarına karşı dalgalanmaya bırakmalarıdır.

ortalama gelir (average ıncome) :
firmanın ürettiği mal birimi başına düşen gelirdir. belirli bir üretim birimi satışından sağlanan toplam gelirin, üretim birimine bölünmesiyle bulunur.

ortalama maliyet (average cost) :
toplam değişken maliyetlerle toplam hareketsiz maliyetler toplamının, üretim miktarına bölünmesiyle elde edilen tutardır. kısa dönem ortalama maliyeti ve uzun dönem oratalam maliyeti olarak ikiye ayrılır. kısa dönem ortalama maliyetleri genellikle uzun dönem ortalama maliyetlerinin üzerindedir.

osilatör :
piyasanın aşırı alım ya da aşırı satış bölgesinde olup olmadığını belirleyen göstergelerdir. fiyat grafiğinin altına çizilir. osilatör yukarı uca eriştiğinde aşırı alım bölgesinde, aşağı uca eriştiğinde aşırı satım bölgesindedir.

ödemeler dengesi :
bir ülkenin yıl içerisinde dış ülkelere yaptığı ödemeler ile dış ülkelerden sağladığı gelirleri belirten bilançodur.

ödenmiş sermaye (paıd-ın capıtal, subscrıbed capıtal) :
esas sermaye sistemine tâbi ortaklıklarda, ortaklarca taahhüt edilen sermayenin nakden ödenmiş kısmıdır.

ödünç verilebilir fon arzı (supply of loanable funds) :
kredi talebinde bulunmakta olan ekonomik birimlerin kredi gereksinimlerini karşılayabilmeleri için, bu birimlere ödünç olarak verilen fon miktarıdır. bu fonlar, tasarruflar, ek kredi, dağıtılmayan kârlar, gömüleme çözülmesi ve menkul kıymetlerin satışından sağlanacak fonlar yoluyla sağlanabilir.

ödünç verilebilir fon talebi (dedand for loanable funds) :
tasarruf ve gelirleri, harcama ve yatırımları için yaterli olmayan ekonomik birimlerin yaptıkları fon talebidir. bireyler, devlet organları, işletmeler fon talebinde bulunmakta olan ekonomik birimlerin başında gelmektedirler.

özel bütçe (specıal budget) :
belediye, il özel idareleri ve köy bütçeleri ile yerel gelir ve giderleri kapsayan bütçe özel bütçeyi oluşturmaktadır. özel bütçe, kanun niteliğinde olmayıp, diğer bütçeler gibi maliye ve gümrük bakanlığı tarafından hazırlanmaz.

özel emir (specıal order) :
büyük oranlardaki alım-satım emirleridir. özel emirlerin gerçekleşmesi borsa yönetimi tarafından belirlenir.

özel finans kurumları :
tasarruf sahiplerinin, banka mevduatına yatırmayıp yurt içerisinde ve dışında altın, döviz, bina gibi araçlarla değerlendirdikleri tasarruflarının üretim sürecine sokulması amacıyla kurulan ve "kâr-zarar" kavramlarına dayalı çalışan kurumlar.

özelleştirme (prıvatısatıon) :
mal ve hizmet üreten birimlerin mülkiyetinin ve yönetiminin, kamu sektöründen özel sektöre devredilmesidir. özeleştirmenin başlıca amaçları; ekonomideki verimliliği arttırmak, serbest piyasa ekonomisinin gelişmesini sağlamak, hazine ve kamu kuruluşalrına ek fon sağlamak, kamu sektörünün dış finansman gereksiniminin en aza indirgenmesinin sağlamaktır.

özel sektör tahvilleri (private sector bonds) :
anonim şirketler tarafından çıkarılan borçlanma senetleridir. vadeleri en az iki yıl olmak üzere serbestçe belirlenebilir ve hareketsiz veya değişken faizli olarak ihraç edilebilir. kupon ödemeleri yılda 1,2 ya da 4 defa olabilir.

özerk bütçe (autonomous budget) :
genel ve katma bütçelerden bağımsız olarak hazırlanan ve parlamentonun onayından geçmeden uygulanan bütçelerdir. özerk bütçeler kendilerine ilişkin özel hukuk ve kuruluş kanunlarına göre düzenlenip, uygulanırlar.

özsermaye (equıty capıtal) :
işletmenin varlıkları ile borçları arasındaki farktır. özsermaye bilançosunun pasifinde yer alıp, ödenmiş sermaye, dağıtılmamış kârlar ve her türlü yedek akçeden oluşur.

özvarlık (net worth) :
işletmenin sahip olduğu, sermaye olarak ayrılmış fonların tamamına verilen addır. özsermayeden zararın çıkartılması iel elde edilir.

özyönetim (works partıcıpatıon) :
işçilerin veya işçi temsilcilerinin işletmenin yönetimiyle ilgili kararları alma, yönetime katılma hakkına sahip oldukları sistemdir. bu sisteme göre, hangi malların, hangi tekniklerle, ne kadar ücretlendirileceği, hangi fiyattan, kimlere satılacağı, sağlanan gelirin nasıl değerlendirileceğine işçiler demokratik bir biçimde kendileri karar verirler.