ana sayfa    sözlükler    finans sözlüğü

haksız rekabet (unfaır competıtıon) :
iyi niyet kurallarına aykırı, hileli veya yasalar tarafından yasaklanmış davranış ve işlemlerle yapılarak bir kişi veya bir kuruluşun ekonomik bakımdan zarara uğramasına yol açan rekabettir.

halka açıklık oranı (free float rate) :
halka açık hisselerin nominal değerleri toplamının, bütün hisselerin toplam nominal değerlerine oranını ifade eder.

halka açık şirket (publıcy held company) :
halka açık şirketler, hisse senetlerinin bir kısmını veya tümünü halka sunmuş şirketlerdir.

halka açılma :
bir anonim ortaklığın ya da şirketin hisselerini halka arz etmesidir

halka arz (publıc offerıng) :
spk kanunları uyarınca sermaye piyasası araçlarının satın alınması için her türlü yoldan halka çağrıda bulunulmasına, halkın bir anonim ortaklığa katılmaya ve kurucu olmaya davet edilmesine bundan başka hisse senetlerinin borsada işlem görmesi, anonim ortaklıkların sermaye artırımları bu nedenle hisse senetlerini satışına bu isim verilir.

hamil (holder) :
çek, bono, hisse senedi, poliçe,vb. kıymetli evrakı elinde bulunduran kimseye verilen addır. kıymetli evrakın taşıyanı onun tahsil, devir ve rehininde yetkilidir.

harcama (expense) :
para veya parayla ifade edilen değerlerin bir amaç doğrultusunda gelişi hoş bir iş ya da mal için elden çıkartılmasıdır.

hatır senedi :
tarafların birbirine borçluymuş gibi düzenledikleri, ancak gerçekte ticarî bir işleme dayanmayan senetlerdir. bu tür senetler genelde, kredi kullanan firmanın, teminat çeki açığını kapatmak amacıyla fiktif olarak düzenlenir ve vadesinde ya geri iade alınır ya da lehine hatır senedi verilen kişi veya firma tarafından ödenir.

hazine (treasury) :
kamusal gelirlerin toplanması ve kamusal giderlerin yapılmasına ait faaliyetlerle görevli kurum.

hazine bonosu (treasury bıll) :
hazinenin kısa vadede gereksinimi olan finansman açığını kapatmak amacıyla çıkarttığı ve vadesi bir yıldan az olan borçlanma senetleridir. bankalara satıldığı gibi halka da satış yapılabilir. hazine bonosu ve 1 yıllık devlet tahvili bileşik getirisi şu formülle hesaplanır:

(vadeye kalan gün sayısı/365) / (1+yıllık bileşik getiri oranı)
hazine bonosu ve 1 yıllık devlet tahvilleri basit getirisi ise şu formülle hesaplanır:
nominal değer / 1+((vadeye kalan/365)xfaiz oranı)

hedging (hedgıng) :
döviz ve para piyasalarında gelecekteki kur riski ve fiyat hareketlerinden korunmak için yapılan vadeli işlemlerdir.

hileli iflas (frandulent bankruptcy) :
alacaklılarını zarara sokmak amacıyla hileli işlemler yaparak gerçekleştirilen iflastır.

hiperenflasyon (hyperınflatıon) :
fiyat genel düzeyinin devamlı olarak çok hızlı bir şekilde yükselmesidir. hiperenflasyon paranın el değiştirme hızını yükseltir ve parasal tasarrufların değerini ortadan kaldırır. bu dönemlerde kredi ve banknot hacmi çok hızlı bir biçimde çoğalır.

hisse senedi (share, stock) :
anonim ortaklıklar tarafından çıkarılan ve anonim ortaklığın sermayesine belirli bir katılma payını temsil eden, yasal biçim şartlarına ideal olarak düzenlenmiş kıymetli evraktır. hisse senedinin üstünde yazılı miktara senedin "nominal" veya "itibari" değeri, piyasada alınıp satıldığı değere ise "rayiç" ücreti denilmektedir.

hisse senedi borsa endeksi (stock exchange ındex) :
hisse senetlerinin işlem gördüğü menkul kıymetler borsasında, hisse senetlerinin fiyat değişikliklerini göstermek amacıyla oluşturulan endekse verilen addır. hisse senetlerinde gerçekleşen fiyat değişkiklikleri, aritmetik ortalamalr ve endeksleme ile belirlenir. en fazla bilinen borsa endeksleri, dow jones ve nyse common stock endeksidir. türkiye'de ise ımkb endeksi kullanılıyor.

hisse senedi fonu:
portföyünün en az %51?ini sürekli olarak hisse senetlerine yatırılmış fonlardır.

hisse senedi ihraç fiyatı:
şirket tarafından çıkarılışı aşamasında satışa sunulduğu fiyattır.

hisse senedi ve tahvil piyasası (stock exchange market) :
hisse senedi ve tahvillerin alış satışının gerçekleştiği piyasadır.

histogram (hıstogram) :
grafiklerin dikdörtgen bloklar durumunda gösterilmesidir.

hizmet (servıce) :
maddi meziyeti bulunmaksızın alım satımı yapılabilen faaliyetlerdir. (doktorluk, avukatlık hizmeti gibi). bundan başka müşteriye sunulan bakım, montaj, vb faaliyetlerde hizmet olarak isimlendirilmektedir.

hizmet endeksi (servıces ındex) :
hizmetler sektöründe yer alan şirketlerin hisse senetlerinin fiyatlarındaki değişmeler dikkate alınarak hesaplanan hisse senetleri piyasası endeksidir.

hizmet sektörü (servıce sector) :
fiziksel bir varlığı olmaksızın, tüketiciler veya sanayi kuruluşları tarafından üretildiği anda tüketilen ekonomik malların üretildiği sektördür.

holding :
bir ya da birden fazla şirketin yarıdan fazla hissesine sahip ve bunları tek merkezden yöneten şirketlerdir.

homojen ürünler (homogeneous products) :
farklı firmalarda üretildikleri halde, tüketici bakımından birbirleriyle tıpkı olarak görülen ürünlerdir. homojen ürünler özdeş ürünler olarakta adlandırılımaktadırlar.