ana sayfa    sözlükler    yönetim biçimleri sözlüğü

eskiden müslüman memleketlerde oturan hıristiyanlardan alınan vergi hıristiyanlar, islâm ülkelerine vardıklarında, bu ülkeleri yönetenler tarafından, a - müslümanlığı kabul etmeleri, b - asker olmaları, c - cizye vermeleri teklifleriyle karşı karşıya bırakılırlardı. bu tekliflerden askerliği ve müslümanlığı kabul etmeyenler için, müslüman devletin korunmasına girmeleri, dinlerinde, geleneklerinde, günlük yaşayışlarında, sanat ve ticaretlerinde serbest ve bağımsız kalmaları karşılığı olarak cizye denen vergi alınırdı. ikin halife ömer zamanın de başlayan bu vergiye göre, en zengin hıristiyanlardan, yılda bir kere olmak üzere 4 dirhem gümüş, orta hallilerden 24 dirhem gümüş, fakirlerden 12 dirhem gümüş alınırdı. bu biçim, osmanlılar tarafından da kabul edilmiştir. fakat alınan para miktarı, zaman geçtikçe değişime uğramıştır. 1855 tarihli ıslahat fermanı ile cizye kaldırılmış; bunun yerine, hıristiyanların askere alınmamalarına karşılık bedel-i askeri adlı bir vergi konmuştur. cizyenin adı değişmiş biçimi olan bu vergi de, 1908 devriminden sonra hıristiyanlar askere alındıklarından kaldırılmıştır.