ana sayfa    sözlükler    bilgisayar sözlüğü

ebcdıc/extended binary coded decimal ınterchange: ıbm bilgisayarlarda kullanılan karakter sistemine verilen isimdir. pc ve macintosh bilgisayarlarda ascıı karakter sistemleri kullanılır.

e-business : e-iş. işlerin ınternet üstünde yönetimi. yalnızca mal alım satımını değil, müşterilere servis vermeyi ve iş ortakları ile birlikte çalışmayı da kapsar.

e-commerce : elektronik ticaret. ınternet üstünden servis ve mal alım satımı işlemleri.

edge router : atm ağlarında kullanılan bir terim. yerel ağlar ile atm omurga ağı arasında veri yönlendirmesini sağlayan ağ cihazıdır.


edı (electronic data ınterchange) : elektronik veri değişimi. veri alış verişi için standart bir format. daha çok iş dokümanlarının transferinde kullanılır.

edit: bilgisayar üstündeki bilginin değiştirilmesi veya düzenlenmesi işlemine verilen isimdir.

editor: bilgisayar üstündeki bilginin değiştirilmesi veya düzenlenmesi işleminde kullanılan programlara verilen isimdir.

edo dram/enhance data output dynamic random access memory: dram'lerden hızlı sdram'lerden yavaş ram tipine verilen isimdir. günümüzde sd, rd ve ddram'ler kullanılıyor.

eff/electronic frontier foundation: bilgisayar kullanımının toplum üstünde yarattığı sosyal ve hukuksal tesirleri saptamak için oluşturulmuş kurum.


ega/enhance graphics adapter: ıbm firması tarafından üretilmiş grafik görüntüleme sistemine verilen isimdir. 640'a 350 piksel çözünürlüğe sahiptir ve 16 renk görüntüleyebilir.

eıde: western digital firması tarafından geliştirilmiş bir arabirimdir. 12 mb veri aktarım hızına sahiptir.

eısa/extended ındustry standart artchitecture: 32 bit veri yolu standardı. bilgisayar firmaları ısa standardını 32 bit veri yolu biçiminde geliştirmiş ve eısa standardını oluşturmuşlardır.

eld/electuroluminescent display: düz ve ince (flat) ekranlar üretmekte kullanılan teknolojiye verilen isimdir.

elapsed time: müzik cd'leri çalarken, çalınan bölümün müddetine verilen isimdir.


electronic editing: bilgileri video bandı üstüne bozmadan kaydetme işlemine verilen isimdir.

electronic publishing: elektronik yayıncılık. bilgilerin elektronik yollarla yayınlanması işlemine verilen isimdir.

e-mail : e-posta. iletişim kanalları kullanılarak bilgisayar üstünden mesaj alışverişi. e-posta mesajları genel olarak metin formatındadır. ancak grafik veya başka veri tiplerini mesajınıza iliştirip gönderebilirsiniz.

emmbedded object: gömülü nesne. bir yazılım yardımı ile oluşturulup başka bir yazılımın kullanması için içerisine yerleştirilmiş nesnelere verilen isimdir.

encoder : sayısal ses teknolojisinde, wav ses dosyalarını mp3 dosya formatına dönüştüren yazılım.


emulation: bilgisayar yazılımlarının, başka bilgisayar veya yazılımların çalışmasını taklit etmesi işlemine verilen isimdir.

encryption : veriyi, istenmeyen kişilerin anlayamayacakları bir şekile sokan özel bir algoritmanın uygulanması.

end: pc ve macintosh bilgisayarlarının klavye tuşlarından birisidir. imleci satır sonuna taşımak için kullanılır.

end user: son kullanıcı. bilgisayar veya yazılımları son kullanan kişilere verilen isimdir. son kullanıcılar genellikle bilgisayar bilgileri sınırlı olan kişilerdir.

enhanced keyboard: 102 veya 102 tuşlu olan klavye tipine verilen isimdir. günümüzde kullandığımız klavye tiplerindendir.


enter: bilgisayar üstünde bilgi girişi tamamlandıktan sonra onay vermek için kullanılan tuştur. tıpkı zamanda satır sonlandırmak için de kullanılır.

enterprise : bilgisayar kullanan organizasyonlar için kullanılır. pratik kullanımında daha çok büyük kurumları gösterir.

enterprise network : kurumsal ağ. bir kurumun ana noktalarını birbirine bağlayan ağ. wan'dan farkı, kurumun kendi özel bir ağ olmasıdır.

entity : varlık. iletişim alanında genel olarak yönetilebilen bir ağ cihazını gösterir.

environment : ortam. bilgisayar donanımlarının veya yazılımlarının kendi çalışma bölgelerine verilen isimdir.


eof mark/end of file: dosyanın sonunun geldiğini belirten karakterlere verilen isimdir. yazılım bu karakteri görünce dosyanın bittiğini anlar.

eol mark/end of line: satır sonunun geldiğini belirten karakterlere verilen isimdir. yazılım bu karakteri görünce satır sonunun geldiğini anlar.

ep: video üstünde hızı düşürerek lazım bant kapasitesini iki misline çıkarılması yöntemine verilen isimdir.

eprom : silinebilen programlanabilir bellek. üstündeki yazılım silinip tekrardan yüklenebilir.

eps/encaplsulated post script: dosya tipidir. bu tür dosyalar yazıcılar üstünde daha yüksek kalitede ve hızda çıkış alınmasına imkan temin eder.


erase: magnetik bir bilgiyi silme işlemine verilen isimdir.

erasable optical disk: silinebilir optik disk. yazılıp silinebilen optik diskler.

erp (enterprise resource planning) : üretim yapan veya diğer iş alanlarında çalışan kurumların iş birimlerini yönetmelerine yardımcı olan çok modüllü bir uygulama. yönetilebilen iş birimleri arasında üretim planlama, satın alma, yedek parça stoğu, sipariş izleme gibi birimler bulunabiliyor. erp uygulaması, finans ve insan kaynakları modüllerini de içerir. sistem çoğunlukla bir veritabanı ile entegre bir şekilde kullanılır.

error detection: hata yakalama. bilgi aktarılırken yanlış aktarılmasını önlemek için kullanılan yöntemlerin genel ismidir.

error message: hata mesajı. programların çalışması sırasında meydana gelen hatayı kullanıcıya iletmek için kullandıkları ifade çeşitlerine verilen isimdir.


esc: escape tuşu. kullanılan programdan çıkmak veya yapılan işlemi iptal etmek için kullanılan bir klavye tuşudur.

esdı/enhanced small device ınterface: eski bilgisayarlarda hareketsiz diskleri bilgisayara bağlamak için kullanılan arabirim standardına verilen isimdir. günümüzde scsı ve eıde arabirim standartlarını kullanmaktayız.

ethernet : yerel ağ protokolüdür. 100 megabit veri aktarım hızına sahiptir.

extranet : bir intranet'e sahipseniz, müşterilerin, tedarikçilerin ve diğer önemli kişilerin gereksinimleri olduğu alanlara güvenli bir biçimde erişmelerini sağlayarak, onun bir kısmını bir extranet durumuna dönüştürebilirsiniz.

even parity: gönderilen bilginin bozulmadan alınıp alınmadığını anlamak için kullanılan metoda verilen isimdir.


event: olay. yazılım tarafından bildirilen gelişi hoş bir duruma verilen isimdir. örnek: yazılımın kusur mesajı vermesi bir olaydır.

eudora: windows işletim sistemi için geliştirilmiş popüler bir mail yazılımıdır.

executable file: çalıştırılabilir dosya. bilgisayar tarafından çalıştırılabilir halde bulunmakta olan dosyalara verilen isimdir.

execute: çalıştırmak. bir yazılımı aktif hale getirmek için kullanılır.

exe file: dos ve windows işletim sistemlerinde uzantısı exe olan çalıştırılabilir dosyaları belirtir.


exit: çıkış. bir programdan çıkmak veya yazılımı durdurmak için kullanılan komuttur.

expansion board: genişleme kartı. bilgisayarın özelliklerini ve kullanım olanaklarını arttırmak için kullanılan kartlara verilen isimdir. örnek: ses kartları, grafik kartları.

expansion bus: genişleme veri yolu. bilgisayarın özelliklerini ve kullanım olanaklarını arttırmak için kullanılan kartların siteme bağlanması için lazım olan veri yoluna verilen isimdir.

expansion slot: genişleme yuvası. bilgisayarın özelliklerini ve kullanım olanaklarını arttırmak için kullanılan kartların yerleştirildiği yuvaya verilen isimdir.

export: dışarıya bilgi verme. bir program tarafından oluşturulmuş dosyanın başka bir program tarafından kullanılabilmesi sağlamak için yapılan işlemlere verilen isimdir.


expression: ifade. bir değere karşılık gelen anlamlı semboller dizisine verilen isimdir.

external: dış. bağımsız olarak üretilmiş donanımlara verilen isimdir.

extension: dosya adından sonra yazılan, üç karakterlik dosya uzantılarına verilen isimdir. örnek: .avı, .jpg.