okaliptus (sıtma ağacı) : mersingiller
familyasından; anavatanı avusturalya olan, her vakit yeşil bir ağaç
cinsidir. bazılarının boyu 150 m'ye ulaşır. ender olarak ağaçcık
şeklinde bulunur. çiçekleri beyaz-sarı veya kırmızı renktedir. meyvesi
tepeden 4-5 yarıkla açılan kapsüldür. odunu sert ve reçinelidir.
yapraklarında uçucu yağ, reçineler, acı madde ve tanen vardır. uçucu
yağı çok oranda sineol taşır. yurdumuzda güneydoğu anadolu'da
yetiştirilir. 160'dan fazla türü vardır.
yararı : öksürüğü keser. solunum yolları hastalıklarında
faydalıdır. boğaz ve burun iltihaplarını giderir. göğsü yumuşatır.
nezlede yararlıdır. ateşi düşürür. vücudu kuvvetlendirir. bronşite ve
diğer solunum yolları hastalıklarında yararlıdır. idrar yollarını
temizler. astım ve veremde yararlıdır. sıtmanın önünü alır. basur
memelerinden kaynaklanan şikayetleri giderir.
oltuotu (pembe pireotu) : bileşikgiller
familyasından; doğu anadolu'da yetişen, 60 cm kadar boyunda, çok yıllık
otsu bir bitkidir. gövdesi dik ve seyrek tüylüdür. çiçekleri dil
biçiminde olup, gül rengindedir. içeriğinde "piretrin" vardır. kuvvetli
bir böcek öldürücüdür.
yararı : bit, pire, tahtakurusu gibi böceklerin öldürülmesinde kullanılır.
ödağacı (agalloch) : ikiçenekliler sınıfının,
thymelaeaceae familyasından; doğu asya ve malaya adalarında yetişen bir
ağaçtır. yaz, kış yapraklarını dökmez. meyveler, armut biçimindedir.
ağacın odunu ve kabuğu yarılınca, güzel bir koku verir.
yararı : çoğunlukla tütsü yapmakta kullanılır.
öküzgözü (dağkestanesi) : bileşikgiller
familyasından; çayır ve ormanlarda yetişen, papatyayı andıran, çok
yıllık bir bitkidir. kömeçleri turuncu-sarıdır. çiçekleri kullanılır.
yararı : kusturucudur. sinir sistemini çok şiddetli bir
şekilde uyarır. haricen kullanıldığı takdirde romatizma ağrılarını
dindirir, yaraları iyileştirir. fazla oranda kullanılmamalıdır.
ökseotu (gökçe) : ökseotugiller familyasından; genç
sürgünleri yeşil, küçük çalı durumunda bir bitkidir. adi ökseotu ve zeytin
ökseotu yurdumuzda doğal olarak yetişir. yapraklarında tanen, urson,
inosit, saponin ve viscine adı verilen gayet yapışkan, elastiki,
yumuşak bir reçine vardır.
yararı : yüksek tansiyonu düşürür. nabzı yükseltir. kalbin
atışlarını artırır. damar kireçlenmesinde yararlıdır. sara ve akciğer
kanamalarında kullanılır. spazmları giderir. hazmı kolaylaştırır. fazla
kullanıldığı takdirde zararlıdır. bilinci uyuşturur. adaleleri
zayıflatır ve ishal yapar.
öksürükotu (tussilago farfara) : bileşikgiller
familyasından; yurdumuzda gevşek topraklı ve nemli sırtlarda yetişen
çok yıllık otsu bir bitkidir. yaprakları dairemsi-köşeli, etlice ve alt
yüzü sık tüylü, beyaz görünüştedir. yapraklarında müsilaj, acı bir
glikozit, tanen, inülin, şekerler ve fitosterol vardır. çiçeklerinde de
aynı maddeler ve bunlara ilave olarak da uçucu bir yağ vardır. ev
ilaçlarında yaprakları ve çiçekleri kullanılır.
yararı : öksürüğü keser. balgam söker. diğer solunum yolu hastalıklarında da yumuşatıcı olarak yararı görülür.