hanımeli (lonicera caprifolium) : hanımeligillerin
örneği olan, ilkbaharda hoş kokulu çiçekler açan bir süs bitkisidir.
çiçekleri, kabuğu ve yaprakları kullanılır. 100 kadar türü vardır.
yararı : idrar söktürür. karaciğer hastalıklarında
faydalıdır. müzmin bronşitte rahatlık temin eder. nefes darlığını giderir.
öksürüğü keser. nikriste de kullanılır.
hardal (sinapis) : turpgillerden bir çeşit bitkidir.
vatanı akdeniz bölgesidir. sarı veya beyaz çiçeklidir. tohumlarında
eterik yağ vardır. iki çeşidi vardır. siyah hardal: çiçekleri sarı,
meyvesi dört köşeli, kısa ve sivridir. hekimlikte; göğüs
hastalıklarında kullanıllır. beyaz hardal : soluk kırmızı veya beyaz
çiçeklidir. taneleri, siyah hardalınkinden daha büyüktür. hekimlikte;
daha ziyade siyah hardal tohumu kullanılır. tesirli maddesi "potasium
mironat" ve "sinigrin"dir. hardal ruhu : ılık suya, dövülmüş hardal
tohumu koyularak elde edilir. çok tahriş edici bir maddedir. deriyi
kızartır ve yakar.
hardal kağıdı : hardal tozunun, kauçuk mahlülü aracılığıyla
kağıda yapıştırılması suretiyle elde edilir. bu kağıt ılık su ile
ıslatılıp, hardallı tarafı cilde tatbik edilir.
hardal banyosu : temiz bir tülbentin içerisine 150 - 500 gram
hardal tozu konur. çıkın yapıldıktan sonra banyo suyuna konur. hardal
kağıdı, keten tohumu lapası veya hardal banyosu 10-15 dakikadan fazla
tatbik edilmemelidir.
yararı : beyne veya akciğerlere kan hücum etmesi hallerinde
faydalıdır. bronşit ve zatürreeden doğan şikayetleri giderir. iç
organlarda biriken kanı dışarı çeker. sofrada kullanılan hardal ise
hazmı kolaylaştırıp, kabız olmayı engeller.
hasırotu (saz) : hasırgiller familyasından; düz ince
uzun, dayanıklı olan yaprakları; minder ve yastık gibi şeyleri
doldurmaya, hasır örmeye yarayan bir sazdır. bataklıklarda yetişir.
yararı : bağırsak solucanlarının düşürülmesinde yardımcı olur.
haşhaş (papaver) : gelincikler familyasından bir
çeşit bitkidir. baş kısmından afyon, tohumlarında da haşhaş yağı
çıkarılır. afyon, haşhaş meyvelerinin özel bıçakla çizilmesi sonucu
akan, süte benzer sıvının güneşte katılaşmış ve esmerleşmiş şeklidir.
içeriğinde morfin, kodein, tebain, papaverin, narkotin gibi maddeler
vardır. uyuşturucudur, zehirlidir. ev ilaçlarında kullanılmaması
gerekir.
yararı : hekimlikte; ağrı ve sancıları giderici ve ishal kesici olarak kullanılır.
hatmi (althaea officinalis) : ebegümecigillerden;
büyük, oval, yumuşak yapraklı ve uzun köklü bir bitkidir. çiçekleri
beyazımsı mor veya pembedir. hekimlikte kökü ve yaprakları kullanıllır.
içeriğinde fazla oranda müsilaj vardır. çiçekleri temmuz ve ağustos
aylarında, kökleri ise sonbahar aylarında toplanıp, kurutulur.
yararı : nezle ve bronşitin neden olduğu şikayetleri
giderir. ağız, boğaz ve diş eti iltihaplarını iyileştirir. bağırsak
iltihaplarını giderir. sancıları dindirir. dövülmüş hatmi taneleri,
vücuda sürülecek olursa, sivrisinek ve böcek sokmalarını engeller.
havacıva (alkanna tinctoria) : hodangiller
familyasından; akdeniz bölgesinde yetişen bir bitkidir. çiçekleri
mavidir. köklerinin iç tarafı sarı, öz kısmı ise kırmızımtırak
renktedir. kökünden boya elde edilir.
yararı : ağrıları giderir. bağırsak hastalıklarında yararlıdır.
havlıcan (alpinia) : zencefilgillerden, ıtırlı bir bitkidir. doğu asya'da yetişir. kök sapları baharat olarak kullanılır. içeriğinde "alpinol" ve "alpinin" gibi maddeler vardır.
yararı : iştah açar. tükürük ifrazatını artırır. göğsü
yumuşatır. vücudun güçlenmesini temin eder. mide, bağırsak gazlarını engeller.
mideyi kuvvetlendirir. hava yutmayı engeller. grip ve soğuk
algınlıklarında vücudun ısınmasını temin eder. baş ağrısı ve baş
dönmelerini dindirir. idrar söktürür. romatizma ve nikrisin
şikayetlerini hafifletir.
havuç (daucus carota) : maydanozgillerden; uzunca
koni biçiminde ve etli olan kökünden dolayı sebze olarak yetiştirilen
bir çeşit bitkidir. içeriğinde şeker, a vitamini ve karotin vardır.
yararı : müzmin kabızlığı giderir. çocuk ishallerini keser.
bağırsak iltihaplarını giderir. mide ve bağırsak kanamalarını keser.
kansızlığı giderir. cilde canlılık verir. anne sütünü artırır. cilt ve
göz hastalıklarını engeller. böbrek ağrılarını dindirir. vücuda kuvvet
verir. astım, bronşit, ses kısıklığında göğsü yumuşatır, rahatlık
verir. veremde de yararlıdır. mide ve onikiparmak ülserinde şikayetleri
giderir. kalp hastalıkları ve damar sertliğinde yararlıdır. idrar ve
bağırsak gazlarını söktürür. aybaşı halinin muntazam ve ağrısız
olmasını temin eder. diş etlerini kuvvetlendirir. yüz ve boyun
kırıklıklarını giderir. görme gücünü artırır.
hayıt (ayıt) : mineçiçeğigiller familyasından; batı
ve güney anadolu'da yetişen bir ağaçtır. haziran - temmuz aylarında mor
renkli çiçekler açar. dalları ve yapraklarında, uçucu ve hareketsiz yağ,
tanen, sineol, şekerleri kristalize maddeler ve bir glikozit vardır.
yararı : idrar söktürür. sancıları keser. aybaşı
kanamalarını düzenler. anne sütünü artırır. hazımsızlığı giderir. karın
ağrısını ve ishali keser. ayak şişlerini indirir. akrep ve arı
sokmalarında yararlıdır.
helvacıkabağı(kestanekabağı) : kabakgillerden tatlısı
yapılan bir çeşit kabaktır. yaprakları uzun ve büyüktür. çekirdekleri
yoktur. ev ilaçlarında çekirdekleri kullanılır.
yararı : bağırsak kurtlarının düşürülmesinde yardımcı olur.
hercaimenekşe (viola tricolor) : sarı, mor, mavi çiçekleri olan bir çeşit menekşedir. boyu 20 cm kadardır.
yararı : idrar söktürür. idraryollarındaki iltihapları
giderir. cilt hastalıkları ve bilhassa egzamada yararlıdır. öksürüğü
keser. damar sertliği ve sarılıkta da kullanılır.
hıyar (salatalık) : kabakgillerden bir çeşit
bitkidir. yemiş gibi yenen veya salatası yapılan, gevrek, serinletici
ve suluca yemişine de hıyar denir. terkibinde a ve c vitamini vardır.
birçok çeşidi vardır.
yararı : idrar söktürür. vücut yorgunluğunu giderir.
romatizma ve mafsal ağrılarında yararlıdır. susuzluğu keser. kandaki
şeker miktarını düşürür. insülin gereksinimini karşılar. ter bezlerinin
düzenli çalışmasını temin eder. el, yüz, boyun kırışıklıklarını ve lekeleri
giderir. cilde hoşluk verir.
hiyarşembe (hindhıyarı) : baklagillerden leguminoseae
denilen büyük ağaçların meyvesidir. doğu hind, antil ve brezilya'da
yetişir. meyvesi siyahtır ve silindiriktir. terkibinde şeker, pektin,
zamk, tanen ve esans vardır.
yararı : kabızlığı engeller, fazlası müshildir.
hindiba (güneğik) : hindiba familyasının örnek
bitkisidir. çiçekleri sarıdır. yaprakları az ve küçüktür. sapı yoktur.
kökü uzundur. kökünün dışı beyaz, içi esmer renktedir. sütlü, acı bir
suare ifraz eder. yaprakları haşlanıp, salata gibi yenir. kökü de,
dövülerek kahve yapılır veya kahveye karıştırılır. lezzeti
mayhoşumsudur. ak ve kara olmak üzere iki çeşidi vardır. hekimlikte
yaprakları ve kökü kullanılır.
yararı : idrar söktürür. egzama, güneş yanıkları, akrep ve
arı sokmasında yararlıdır. balgam söktürür. nikris ağrılarını dindirir.
böbreklerdeki kumların dökülmesine yardımcı olur. vücuda kuvvet verir.
hindistancevizi (cocos nucifera) : tropikal
bölgelerde yetişen, hurma cinsinden bir çeşit ağacın yemişidir.
portakaldan büyüktür. kabuğu çok serttir. içerisinde sütümsü bir sıvı
vardır. yemişin içerisinde kabuğuna birleşik yağlı ve nişastalı eti vardır.
büyük ve ufak olmak üzere iki çeşidi vardır. hekimlikte küçükleri
kullanılır.
yararı : idrar söktürür. böbreklerdeki kum ve taşların düşürülmesine yardımcı olur. mide ağrılarını giderir.
hindyağıağacı (genegerçekotu) : sütleğengillerden bir
ağaçtır. tohumlarından hindyağı çıkarılır. hindyağı berrak, renksiz
veya soluk sarı renkli, koyu kıvamlıdır. kokusu yok denecek kadar
azdır. lezzeti hafif ve bir miktar tahriş edicidir. etkili maddesi
ricinoleik asittir.
yararı : müshildir. kabızlığı giderir. saçkıranda yararlıdır. lavmanlarda da kullanılır. saçların dökülmesini engeller.
hodan (borage) : hodangiller familyasından mavi beyaz
çiçekli bir bitkidir. hekimlikte çiçekleri ve kökü kullanılır.
içeriğinde müsilaj ve madeni tuzlar vardır.
yararı : öksürüğü keser, balgam söktürür. idrar zorluğunu giderir.
horasani (semen-contra) : bileşikgiller familyasından "compositae"nin
açılmamış çiçekleridir. halep, türkistan, buhara ve volga nehri
etrafında yetişir. hekimlikte sarımtırak esmer renkli ve ufak tohuma
benzer çiçek başları ile diğer kısımları kullanılır. kokusu anasona
benzer. tadı acı, yakıcı ve fenadır. etkili maddesi santonin'dir.
yararı : bağırsak solucanlarını düşürür.
hurma (şecere-i temir) : hurmagiller familyasından
sıcak ülkelerde yetişen bir ağacın meyvesidir. ağacın boyu 30 metre
kadardır. gövdesi sütun biçimindedir. yaprakları büyük ve dilimlidir.
yararı : bedeni ve zihni gelişmeyi temin eder. besleyicidir.
kansere karşı koruyucudur. zihni yorgunluğu giderir. anne sütünün, bol
ve besleyici olmasını temin eder. boğaz ağrılarını keser. bronşit, öksürük
ve soğuk algınlığının şikayetlerini giderir. kemik hastalıklarında
faydalıdır.
hünnap (çiğde) : ayrı çanakyapraklı ikiçeneklilerden
bir ağaç ve bu ağacın verdiği kırmızı kabuklu, sert çekirdekli, iri
zeytin şekil ve büyüklüğünde bir yemiştir. güz'ün olgunlaşır. çiçekleri
küçük ve yeşilimsidir. meyveleri ise tatlımsıdır.
yararı : öksürüğü keser. balgam söktürür. vücuda rahatlık verir.
hüsnüyusuf (guguçiçeği) : karanfilgiller familyasından bir çeşit süs bitkisidir.
yararı : mide üşütmesinden doğan şikayetleri giderir. iktidarsızlıkta da yararlıdır.
şifalı bitkiler sözlüğü - h
etiketler [