ana sayfa    tıp, sağlık, güzellik    çocuk sağlığı

yaramaz çocuğun zekâ yönünden normal çocuktan farkı yoktur. yalnızca aşırı hareketlilik neticesi, aile tarafından çocuklara nerede durulması gerektiği öğretilmediğinde ‘şımarıklık’ görülür. çok hareketli çocukta ‘hiperaktivite bozukluğu’ denen problem oluşabilir!

zeki değil şımarık olurlar
hareketli çocuk çok mu zekidir? hareketlilik ile zekâ seviyesi arasında gelişi güzel bir bağlantı yok. aşırı hareketlilik en sıklıkla ailenin limit koymaması neticesi, çocukların nerede durulması gerektiğini öğrenememesi halinde, halk arasında şımarık denen çocuklar görülür. bundan başka, çok hareketli çocukta bizim ‘dikkat eksikliğihiperaktivite bozukluğu’ dediğimiz sorun de söz konusu olabilir. ama o çocukların zekâları tıpkı diğer çocuklar gibi büyük miktarda normal olmakla birlikte, onlarda görülen miktarda geri veya ileri de olabilir. yani; yaramaz çocuğun zekâ yönünden normal çocuktan farkı yoktur. amaçsız hareketlilik zekâ geriliği olan veya otistik çocuklarda sık görülür.

sorununu kendisi halletmeli
yaramazlıkla zekâ arasındaki fark ayırt edilebilir? üstün zekâlı çocuklarda, amaçsız hareketlilik değil; keşfetme, merak etme, araştırma ve anlamaya çalışma gibi hedefli hareketlilik görülebilir. bu çocuklarda neden netice ilişkisi kurma, söyleneni kavrama iyi geliştiği için ailenin ve büyüklerin koyduğu sınırları kolay kabullenir. yaptıklarının neticesini hesap etme kabiliyetleri, sosyal becerileri, zekaları sebebi ile daha gelişmiş olduğu için toplum içerisinde uyumsuz hareketleri çok gözlenmez. dikkat süreleri uzun olduğu ve dürtüsel olmadıkları için ilgilendikleri husus üstüne odaklanıp, uzun müddet tıpkı husus ile meşgul olabilirler. ailenin limit koymaması, şımartmasından kaynaklanan yaramazlıklarda çocuk ailesinin yanısıra olmadığı başka ortamlarda, başka kişilerleyken söylenenleri dinler, evdeki hareketleri orada yapmaz. okula, kreşe giden çocuklarda, ‘evde çok yaramaz, okulda çok sessiz’ denen çocuklar, genelde evde her isteği yapılıp, limit koyulmayan çocuklardır. zaman zaman şımartma çok aşırı derecede olduğunda ve kurallar hiç öğretilmediğinde ise, çocukta her ortamda istediği davranışları kuralsız sergileme gözlenebilir. dürtülerini kontrol etmeyi öğrenmedikleri için akıllarına geleni esnasında yapmak arzu ederler, bir istekten bir isteğe atlarlar. yaramazlıkta en fazla ayırt edilmesi gereken; çocukta hiperaktivite olup olmadığıdır. bu taktirde çocuk, aile ve büyükler sınırları koysa da ve çocuk bunları uygulamak istese de, uygulayamaz, elinde olmadan düşünmeden hareket eder, başına çok iş getirir. bu gibi durumlarda, ailenin gözünün sürekli çocuğun üstünde olması gerekmektedir. bundan başka, istediği halde kurallara uyamadığı için ailenin ve öğretmenin tepkilerini çektiğinden çocukta; moral bozukluğu, depresyon gelişebilir. dikkat süreleri kısa olduğu için ilgilendikleri husus üstüne odaklanamazlar, sıkça ilgilendikleri şey değişir.

çocukların birbirleriyle kavgalarına hangi aşamada müdahale etmek gerekli?
çocukların anlaşmazlıklarında ilk olarak araya girmeden kendilerinin halletmesini beklemek, çocukların sosyal ilişkilerde sorun çözme becerilerinin gelişmesi açısından yararlıdır. ancak; vurma, ısırma ve saç çekme gibi davranışlar olduğunda, esnasında müdahale ederek bu davranışların yanlış olduğunun kesin bir dille uyarılması gerekmektedir. o davranışları göstermek yerine; anlamayacağı düşünülse bile isteğini belirtebileceği, karşısındaki arkadaşının da istekleri olduğu, şayet yaşıtları ile oynamak diliyorsa zaman zaman kendi isteklerinin olmayacağını anlatmak faydalı olur. çocuk bir kerede bunu anlamasa da, ailenin her keresinde tıpkı tutarlı tavrı göstermesi ve çocuğun saldırgan davranışların onaylanmadığını görmesi neticesi, çocuk bir müddet sonra bu davranışları kullanmayı bırakır.

birlikte eğlencenin tadını çıkarın

* yalnızca değişik bir ortamda olmak bile çocukların pekçok yeni oyun fikri üretmesini temin eder. çevrenizdeki ve kentinizde bulunmakta olan ve çocuklarınızla birlikte eğlenebileceğiniz parklar ve oyun alanlarını öğrenin.
* bir alışveriş merkezini ziyaret edin ve ziyaret sonunda çocuklara sevdikleri bir yemeği ısmarlayın.
* bir gün veya günün bir bölümünde çocuğun anne ya da babanın işyerine götürün.
* bir uçurtma yapın ve birlikte uçurun.
* oyun hamuru ile biçimler yapın.

anne-babalara çocuklarıyla yapacakları faaliyetler için öneriler

* bahçede veya yakındaki bir park alanında aile pikniği yapın.
* ailece bisiklet gezintisi yapın.
* seyahatler ve ev dışı gezilere gidin.
* botanik parklarını, hayvanat bahçelerini ziyaret edin.
* müzeleri ziyaret edin.
* bir resim galerisini ziyaret edin ve örneğin içerisinde bir köpek ya da at olan bütün resimleri bulmak gibi bir oyun oynayın. çocuğunuz küçükse gezinin süresini daha kısa tutun.
* yakın civarda bulunmakta olan bir yere otobüs veya trenle gidin.
* orman gezisi yapın.
* deniz kenarında yürüyüşe çıkın. çakıl taşları veya deniz kabukları toplayın.
* gazete ve dergilerden çocuklar için düzenlenen tatil aktivitelerini takip edin.
* kütüphaneye gidin ve çocukların okuyacakları kitapları kendilerinin seçmesine izin verin.