 böbrek hastalıkları
- her iki böbreğin olmaması: bu taktirde bebek ölü doğar. tek böbreğin olmaması sık değildir. erkeklerde daha fazladır.
- fazla sayıda böbrek: çok nadirdir. üç veya dört tane olabilir
- düşük böbrek: böbrek normal yerinde değildir. kasığa kadar inebilir. ağrılara sebep olur. film ve tomografi ile teşhis konur. gerekirse böbrek asma ameliyatı ile böbrek yerine konur.
- at nalı böbrek: her iki böbreğin karın bölgesinde alt uçlarının bileşmesi ile meydana gelir. çok defa belirti vermez. tesadüfen film çekilmesi ile görülür.
- çok kistli böbrek: % 80-90 her iki tarafta görülür. böbrek tıpkı büyüklükteki kistler tarafından kaplanmıştır. kistler ( içi su dolu kesecikler) iltihaplanırsa ağrı, yorgunluk, güçsüzlük, kilo kaybı olur.
potasyum
böbrekler tarafından kontrol edilen bir madensel öğedir. kandaki seviyesi 3,6-5,5 meq/l'dir günlük ihtiyacı 2 mg'dır. vücudun asit-baz dengesi ve normal kalp atışı için mühimdir. böbrek hastalarında potasyumun fazlası böbreklerden süzülemez, kanda potasyum düzeyi çoğalır, kavun, koyu yeşil yapraklı sebzeler, bal kabağı, patates, domates, kuru fasulye, fındık ve sütte potasyum bulunur.
fosfor
kalsiyum ile fosfor kemikleri ve dişlerin sertleşmesini sağlayan bir madensel öğedir. kandaki seviyesi 2,5-4,2 mg'dır. günlük ihtiyacı 500-700 mg'dır böbrek hastalarında fosforun fazlası vücuttan atılamaz. kanda fosforun artması, kemiklerdeki kalsiyumun dışarı atılmasına neden olur. proteinden zengin gıdalarda fosfor bulunur. balık, organ etleri, sosis, salam, sucuk, yumurta, süt ve türevleri , kuru baklagiller, kurutulmuş meyveler, tahıllar fosfor kaynaklarıdır.
sodyum
vücuttaki bir madensel öğedir, kandaki sodyum seviyesi 134-144 meq/ l'dır. günlük sodyum ihtiyacı 2,5-7 gr'dır. buda 7,5-18 gr sofra tuzudur. böbrek normal çalışmadığı vakit sodyum vücutta kalır. sodyumun fazlası vücutta sıvı birikimine neden olur. tuz içeren yiyecekler şunlardır: sucuk, pastırma, salam, sosis, kavurma etler, dil, dalak, yürek, işkembe, soslar, hazır çorbalar, hazır her türlü gıdalar, tuzlu bisküvi, kraker, tuzlu kuruyemişler, konserve yiyecekler, salamura yiyecekler, turşular, zeytin, salça, soğan, sarmısak tozu.
sıvı
akıcı taktirde olan içeceklerdir. su, kahve, çay, süt jöle, dondurma, çorba, soslar, meyve suları sıvı yiyeceklere örnektir. böbrek hastalarının sıvıyı dışarı atma problemleri vardır. idrar kusma, ishal ve fazla terleme ile de vücuttan sıvı atılır. böbrek hastaların alacağı sıvı miktarı günlük çıkarılan idrar oranına bağlıdır, pratik olarak şu formülle hesaplanır.
alınacak sıvı miktarı 24 saat x 0,5 x ağırlık x 1 gün önce çıkarılan idrar miktarı.
vücutta sodyum ve sıvının fazla bulunması yüksek tansiyon, nefes darlığı, ödem ve kilo artışına neden olur. fazla tuzlu yiyen kişi susar ve çok su içer. çok su kilo artışını temin eder. 1 su bardağı su 160 gram 'dır. iki su bardağı su içtiği vakit ortalama yarım kilo alınır.
sıvı kontrolü için
1- sofra tuzu ve sodyumlu yiyeceklerden kaçının,
2- susuzluğunuzu giderecek kadar için,
3- limon dilimleri ve çiklet ile ağzınızı nemlendirin,
4- ağzınızı soğuk sıvılarla çalkalayın fakat içmeyin.
diyet örnekleri
1- kronik böbrek hastalarında uygulanan rejim
40 gram proteinli tuzsuz rejim
(1500 kalori, 1400 mg potasyum, 600 mg fosfor, 300 mg sodyum) 40 gram proteinli diyette
örnek yemek listesi
sabah :
çay veya ıhlamur(şekerli)
1 adet yumurta veya 1 kibrit kutusu kadar tuzsuz peynir
2 tatlı kaşığı bal veya reçel
1 tatlı kaşığı tuzsuz yağ
1 ince dilim ekmek
ara öğün : 1 porsiyon meyve
öğle :
2 adet ızgara köfte veya tıpkı miktar et, tavuk
2 yemek kaşığı bitkisel yağlı sebze yemeği
1 çay bardağı yoğurt
2 yemek kaşığı pirinç pilavı
1 kase nişasta peltesi
ara öğun : 1 porsiyon meyva
akşam :
30 gram 1 ufak parça haşlama et
2 yemek kaşığı makarna
2 yemek kaşığı bitkisel yağlı sebze yemeği
1 ince dilim ekmek
gece 1 çay bardağı süt (şekerli)
2- hemodiyaliz hastalarında uygulanan rejim
60 gram proteinli tuzsuz rejim
günlük yiyecek miktar (gram) ölçü
süt veya yoğurt 300 3 çay bardağı
tuzsuz peynir 30 1 kibit kutusu kadar
yumurta 50 1 adet
et-tavuk-balık 120 4 köfte
ekmek 150 6 ince dilim
sebze - 2 porsiyon
meyve - 2 porsiyon
yağ 20 2 yemek kaşığı
bal veya reçel 20 2 tatlı kaşığı
 etiketler [2]
 |
