periton; karın boşluğunda bulunmakta olan, karın duvarı ve organları saran bir zardır:
peritonit gibi diyalizin ömrünü kısaltan enfeksiyonlardan korunmak için ve sağlıklı diyalizin devamında önemli yer tutar.
temiz teknik denilince neleri anlıyoruz?
* diyaliz yapılan odanın temizliğine dikkat edilmelidir. diyaliz yapılan oda her gün temizlenmeli, havalandırılmalı, camlar kapatıldıktan sonra toz alınmalıdır.
* diyaliz yapılan odada fazla eşya olmamalıdır.
* diyaliz sırasında kapı ve pencere kapalı olmalıdır.
* diyaliz sırasında odada evcil hayvanların bulunması sakıncalıdır.
* diyaliz malzemelerinin konulduğu masanın temizliğine dikkat edilmelidir.
* diyaliz sırasında odada başka kimse bulunmamalıdır.
* her diyaliz uygulamasından önce eller kesinlikle en az 3 dakika süreyle ve tekniğe ideal şekilde yıkanmalıdır.
* diyaliz sırasında maske takılmalıdır. şayet maske takılmazsa mikroplar peritonit veya kateter çıkış yerinde enfeksiyona sebep olabilir.
* torba bağlantısı en kısa sürede yapılmalıdır.
diyaliz sırasında şahsi temizliğe (hijyene) dikkat edilmelidir:
* vücut temizliğine dikkat edilmelidir.
* banyo duş biçiminde yapılmalıdır.
* iç çamaşırlar her gün değiştirilmelidir.
* kateter pansumanı her gün öğretilen biçimde ve dikkatle yapılmalıdır.
* ağız sağlığını korumak açısından dişler tertipli şekilde fırçalanmalıdır.
* tırnaklar kısa ve temiz tutulmalıdır.
kontaminasyon (kirlenme) nedir?
diyaliz sıvısı, transfer set ya da bağlantı ucunun, gelişi hoş bir yere temas ettirilerek, hastalık yapan mikroplarla bulaşmasına kontaminasyon (kirlenme) denir.
kontaminasyon hangi yollarla oluşur? transfer set ile torba bağlantısının dikkatli yapılmaması neticesi kirlenme oluşabilir.
* hava yolu: diyaliz işlemi sırasında odada havada bulunmakta olan ve göremediğimiz mikroplar periton diyalizi sırasında transfer set ve torbanın bağlantı ucunun kirlenmesine sebep olabilir.
* solunum yolu: solunum anında ağız ve burunda bulunmakta olan mikroplar diyaliz bağlantısı yaparken açık uçların kirlenmesine sebep olabilir. tıpkı mikroplar öksürme ile havaya da karışır.
* kirli eller
* kötü kateter çıkış yeri pansumanı
* transfer set ve titanyum adaptör bağlantısının ayrılmasıyla
* yırtık delik diyaliz torbalarının kullanılmasıyla kontaminasyon oluşur.
dezenfeksiyon nedir? neden önemlidir?
* dezenfeksiyon cansız yüzeylerde hastalık yapan mikropların bir kısmının ya da hepsinin öldürülmesidir. masa, sehpa, yer zemini, mavi torba klempi gibi eşyalar cansız yüzeylere örnek olarak gösterilebilir.
* diyaliz yapılan oda ve zemini, masa, sehpa, lavabo çamaşır suyu ile temizlenerek basitçe dezenfekte edilebilir,
* bunların dışında periton diyaliz hemşiresinin önereceği dezenfeksiyon yöntemleri de kullanılır.
çevre dezenfeksiyonu:
* diyaliz yapılan masa: masa üzeri ideal biçimde temizlenmelidir.bir kez silinen yerden bir daha geçilmemelidir.
* diyaliz odası, lavabo ve musluklar: bir kova suya (10-151t) bir çay bardağı çamaşır suyu eklenerek silinmeli ve durulanmalıdır. diyaliz yapılan oda her gün temizlenmelidir.
* diyaliz solüsyonu boşaltılan tuvalet temizliğinde: bu yüzeylere saf çamaşır suyu dökülüp on dakika bekletilmeli. bol suyla durulanmalıdır.
* genel olarak ev temizliğinde: bir kova suya bir çay bardağı çamaşır suyu eklenip haftada iki kez tüm yüzeyler silinmelidir. bundan başka piyasada bulunmakta olan temizlik ürünleri de bu hedefle kullanılabilir.
sterilizasyon nedir? neden önemlidir?
* sterilizasyon; hastalık yapan mikropların tamamen öldürülmesidir. karın içerisine verilen diyaliz sıvısı, bu sıvının karın içerisine verilmesini sağlayan torba ve setlerin iç yüzeyi tamamen mikropsuzdur (sterildir).
* diyaliz sırasında kullanılan mini kapak steril malzemelerden birisidir.
* pansuman için kullandığımız gazlı bezler steril olmalıdır. enjektörler de steril olması gereken malzemelerdendir.
* torba değişimi anında ideal teknikle bu steril ortam bozulmadan bağlantı temin edilmelidir.
el yıkamanın önemi
* periton diyalizi uygulayan hastalarda ellerin temizliği olabildiğince mühimdir.
* günlük hayatta kirli ya da temiz, bir çok iş için ellerimizi kullanırız.
* dolayısıyla ellerimiz en fazla kirlenen ve hastalık sebebi olan mikroplan taşıyan organlarımızdır.
* ellerimizin kirli olduğunu gözlerimizle görebiliriz, fakat mikropları göremeyiz. göremediğimiz bu mikroplar periton diyalizi yaparken karın içerisine ulaşarak peritonite sebep olabilir. ellerinizde meydana gelen kirleri su ve sabunla basitçe temizleyebilirsiniz.
* yıkayarak temizlediğimiz ellerimizin üstündeki mikropları yok edemeyiz fakat çok büyük bir kısmını ellerimizden uzaklaştırırız.