ana sayfa    tıp, sağlık, güzellik    hipnoz

hypnos'e kelimesini ilk defa ingiliz hekim braid kullanmıştır. kendisine bu konuda yunan mitolojisi kaynaklık etmiştir.yunan mitolojisinde hypnos kelimesi şöyle geçmektedir. " yunan mitolojisinin uyku tanrısı 'hypnose' gece'nin oğlu ve ölüm 'ün (thanatas) kardeşidir. kardeşi ile birlikte hades'in ölüler diyarında yaşar. kanatlı bir genç biçiminde tasvir edilen hypnos, yorgun insanların anılarına sihirli değneği ile değmek, karanlık kanatları ile yelpazelemek ya da bir boynuzdan, kişilerin üstüne uyku verici bir madde dökmek suretiyle onlara uyku verir. thanatos'da kanatlı bir ruh durumunda tasvir edildiğinden aynen hypnos'a benzer. hypnos'un oğullarından biri ise, rüyalar tanrısı "morheus" dur.

hypnos'un tanrılar üstünde dahi tesiri vardır. homer'e göre hypnos , hera'nın ricası üstüne bir gece kuş biçimine bürünerek, zeus'u ida dağı üstünde uyutmuştur.
dr. kriton dinçmen tarafından yazılan "psykhiatria ve mythos" isimli eserinde ise hypnos şöyle tanımlanmaktıdır: "uyku ilahıdır hypnos. ölüm ilahı olan thanatos ile beraber gece-nyx' ten babasız olarak doğmuştur.
hypnos'un sözlüklerdeki anlamlarıda şöyle geçmektedir. hyp-no-sis / isim (çoğulu-ses) bir şahıs tarafından diğer bir şahsın hareketlerini kontrol edebilir biçimde derin uykuya benzer bir duruma sokulması durumudur.(hornby) hypnos: yunan mitolojisinde uyku tanrısı. erebas ile nyx'in (gece) oğlu, thanatos ile birlikte, memnon'u, sarpedon'u veya destan kahramanlarını mezara yerleştirirken görür; vakit zaman ciddi ve tatlı, şakak ve omuzlarında kanatları olan bir delikanlıdır. helenistik bir heykel , hypnos’ u uyutucu bir sıvıyı bir boynuzdan boşaltırken gösterir).(madrid müzesi)

resim: rüyalar tanrısı morfeus'un babası hypnos'un roma devrinden kalma bronz heykeli.

1. psik: sözle, bakışla telkin yapılarak meydana getirilen bir çeşit uyku hali . bu halde uyuyan kimse (denek) uyutanın etki ve telkinlerine açık, fakat dış dünyanın başka etkilerine karşı kapalıdır. (osmanlıcası nevm-i sınai; ingilizcesi hypnosis)
2. tıp: mekanik, fiziksel veya ruhsal yollarla yahut kimyasal maddelerle sağlanan suni uyku. (kimyasal maddelerle yapılan hypnosa genellikle narkoz adı verilir.) eşanlamlı : ipnoz.(tuğlacı)
hipnoz yanlış inanç, mistisizm ve ihmal tarafından sıklıkla gölgelenen ve tahrip edilen büyüleyici bir konudur. eğlence ve zevk için yapılan hipnozun; hipnoterapiyle olan alakası, astroloji ya da astronomiyle olan ilgisinden daha fazla değildir. hipnoz kelimesi birçok kişinin aklına modası geçmiş önyargılar, tabular ve yanlış inanışlar getirir.
hipnoz çok eski bir sanattır, ilk defa hristiyanlığın ortaya çıkışından evvelki zamanlarda büyücülük, din ve tıp bir arada uygulanıyorken kullanılmıştır. hipnozun bazı teorik yönleri hâlâ tartışmalıdır ve izah edilememiştir. ancak hipnoz tıpta bu taktirde olan tek husus değildir.
hipnoterapi, psikoterapiye yön ve hız veren etkili bir multifonksiyonel tekniktir. geçen yirmi yıl içinde hipnozun tıpta kıymetli bir tedavi yöntemi olduğu görüşü olabildiğince taratfar toplamıştır.
hipnoza karşı batıl inançlarla ve kuşkuyla bakılan çağ, terapotik (tedavi) kıymetinin anlaşılmasıyla ortadan kalkıyor.
bazı akıllıca seçilmiş vakalarda, başka hiçbir tedavi formu hipnoz gibi hızlı ve yararlı neticeler vermez.hem yalnızca destekleyici ya da şikayetlerin giderilmesi (semptomatik) hedefle, hem de hastalık sebebleri olan (etiyolojik faktör olan) bilinçaltı güdülerinin ve sorunlarının ortaya çıkarılması amacıyla kullanılan psikoterapide hipnoz, hızlı ve etkili neticeler elde etmede çok kıymetli fayda temin eder.
uzun bir süreden beri psikoterapistler zihinle vücudun ayrı olmadığını ifade ediyorlar. hem sıhhatteyken hem de hastayken akıl ve vücut tek bir ünitedir. gelişi hoş bir bedensel (somatik) hastalığı bir somatik ya da gelişi hoş bir psişik durumu tamamen psişik kabul etmek hatalıdır.
akıl ve vücut öylesine içiçe ilişkili ünitelerdir ki, emosyonel bir refleks reaksiyon olmaksızın psişik bir değişiklik olmaz, bunun tersi, vücudu etkilemeden hiçbir psişik değişme meydana gelemez. bundan dolayı organik ve fonksiyonel hastalıklar önemli ölçüde birbirlerinin üzerine biner.

içeriden ya da dışarıdan gelen uyarılar şahsın psikolojik durumu ve davranış durumuyla devamlı bir karşılıklı ilişki halindedir.farklı durumlarda çeşitli psikoterapi metodları kullanılabilir. fakat belki en hızlı ve yararlısı hipnoanalizi ihtiva eden hipnozdur.
teorik olarak emosyonel komponentle ilgili olan gelişi hoş bir rahatsızlıkta psikoterapi kullanılabilir. bu, hem emosyonel bozukluğun hastalığın meydana gelmesinde bir faktör olduğu taktirde, hem de yalnızca organik bozukluğun, bir neticesi olduğu taktirde geçerlidir.
hipnotik transtaki şahsın esas özelliği, telkine artmış cevap vermesidir. hiç kimse telkine karşı tam bağışık olamaz. herkese bir dereceye kadar telkin yapılabilir. fakat telkine boyun eğme, yanlış olarak saflık gibi anlaşılmamalıdır. bilinçli taktirde bu ruh durumumuza, arzularımıza ve çevremize göre değişir. en büyük avantajlardan biri akılcılık, direnç, isteksizlik ya da bilinçli düşünceyle reddetme tarafından tedavi kazançların engellenmesi olmaksızın , bilinçaltı düşüncesini inceleme fırsatıdır. hipnozun kullanılması, bilinçli taktirde iyileşmeyi geciktirebilen önyargı, muhakeme ve emosyonel direnci ortadan kaldırır. bu sebeple hipnoz dışı metodlara nazaran tedavi için gereken vakit azalır.

şikayetlerin ortadan kaldırılmasıyla ruhsal gerginlik azaltıldığı vakit arasıra görülmektedir ki, zihin daha sonra kendi yolunu normale geri döndürebiliyor. ruhsal gerginlik, stres ve korku iyileşmeyi önler ve hipnozla bunların ortadan kaldırılması doğal iyileşme eğilimini güçlendirir. hastanın yavas yavaş hayatın streslerine karşı ideal bir tavır almasını da temin eder.
hipnoz anında bilinçaltı düşüncesini tekrardan şekillendirme ya da tekrardan eğitimin diğer bir metodu bir alışkanlığın yerine başka bir alışkanlığı koymaktır. şikayet yatıştırmada; arzu edilmeyen mental ya da fiziksel bir davranışın yerine daha kabul edilebilir başka birisi konur. örneğin kaşınmanın yerine fiziksel eksersiz yapma arzusu konabilir. bununla beraber yerine konan semptom, yerine konulduğu semptomla tıpkı psikolojik büyüklük ve kıymette olmalıdır.
bazı vakalarda doğrudan telkin ya da semptom yatıştırma yeterli olabilir, diğerlerinde analizin bir derecesini uygulamak lazım görülür. şahsın çevresiyle emosyonel gereksinimleri arasında genellikle bir tezat vardır. her birimiz karmaşık arzu ve uyarıları bir labirentiyiz. baskılanmış korku, nefret, sevgi, öfke, anksiyete, kıskançlık, suçluluk duygusu, hayal kırıklığı ya da bazı başka dertler bilinçten silinebilir, fakat bilinç altına işleyerek, fonksiyonel bozukluklar olarak ortaya çıkan karışıklıklar yaratabilir.
hipnoz, bu faktörleri ortaya çıkarmak ve anlamak ya da tekrardan düzen vermek için yol belirten, bilinçaltına ulaşma vasıtasıdır. emosyonel stres, bilinçaltı problemleri yüzünden arttığı vakit hasta bundan habersizdir. bu sebeple ona karşı koyması imkansızdır.
bilinçaltına hapsedilmiş kötü olayların hatırlanması ve ifade edilmesi sıklıkla dramatik bir iyileşme temin eder. baskılanmış bu kötü olaylara ve düşüncelere karşı hastanın bilinçli alakası bir ruhsal bozukluğu ve şikayeti tamamen ortadan kaldırabilir.
bundan dolayı, hipnoz altında semptomlar şu yollarla tedavi edilebilir.
1) doğrudan ya da indirekt telkin yoluyla,
2) semptom yatıştırma yoluyla,
3) altta yatan tezatlara bilinçli bir ilgi sağlama yoluyla,
4) her üç tekniğin kombinasyonu yoluyla veya diğer teknikleri kullanma yoluyla.
hipnoz çeşitli yollarla başarılabilir. ideal kullanılan hipnozla bazı hastalıklar ortadan kaldırılabilir. pekçok farklı hastalık iyileştirilebilir. hipnoz, ruhsal gevşeme, ağrı kesici, uyuşturucu, yatıştırıcı ya da şikayet yok etme amacıyla kullanılabilir.
özel pratikte, bedensel hastalığı olan hastalar, psikosomatik ya da ruhsal şikayetleri olanlara nazaran nadiren tedavide sorun çıkarırlar. son gruptaki zorluk, sıklıkla yalnız başına geleneksel tıbbi tedaviye pozitif yanıtın korunmasında ortaya çıkar.
çok kere bu talihsiz şahıslar bir doktordan ötekine, bir klinikten diğerine koşarlar ve devamlı hastalıklarının kafalarında olduğunu söylerler. gerçekten, bu kişiler çok üzgündürler ve ümitsizce yardım gereksinimi içindedirler. hipnoterapinin yardımıyla pekçoğu daha normal ve iyi hayata yoluna sokulabilir.