kan merkezine gelen donör, öncelikle donör formunu doldurur. bu form, kişinin donör olup olamayacağını anlamaya yönelik bazı sorulardan oluşmaktadır. formun ikinci sayfasında ise, kişiye ilişkin kimlik, adres ve bağış bilgileri bulunmaktadır.
sistolik tansiyon 180 mmhg'nın, diyastolik tansiyon ise 100 mmhg'nın üstünde olmadığı sürece, kan bağışı yapılabilir. tıpkı zamanda sistolik tansiyon 100 mmhg'nın, diyastolik tansiyon ise, 50 mmhg'nın altında olmamalıdır.
donör olabilmek için lazım koşullardan biri, hemoglobin düzeyinin istenilen değerlere sahip olmasıdır. toplumumuzda olabildiğince sık karşılaşılan anemi hastalığı, yani kansızlık, elbetteki kan bağışı için en sık rastlanan engeldir. erkeklerde 13,5 g/dl'nin, kadınlarda ise, 12,5 g/dl'nin üstündeki hemoglobin değerleri donör olunması için yeterlidir.
bu test, bizim kan merkezimizde bakır sülfat solüsyonu kullanılarak yapılmaktadır. aşağıdaki iki resimde, testin yapılışı gösterilmektedir. önce, donörün parmak ucundan steril koşullarda kapiller kan alınır; peşinden da solüsyona damlatılarak değerlendirilir.
kan alma yatağına uzanan donörde, kan alımı için ideal bir damar belirlenir ve antiseptik bir solüsyonla, içten dışa doğru dairesel olarak cilt temizliği yapılır. antiseptik solüsyonun etkinliğini sağlayabilmesi için kuruması beklenmelidir. bu müddet, kullanılan sıvıya bağlıdır, ancak genellikle 30-45 sn kadar beklemek yeterli olur. peşinden sterilite koşullarını bozmamak kaydıyla, damara girilir.
iğnenin damara sokulmasıyla birlikte kan torbası dolmaya başlar. kan alma işlemini yaklaşık olarak 6-10 dakika kadar sürer. bu müddet komponent imalatı açısından mühimdir. iğnenin damardan çıkarılmasınından sonra, cilt bölgesi tekrar dezenfekte edilir ve steril bir gazlı bezle kapatılır. donörün birkaç dakika, kan alım yerine basınç uygulayarak, sonradan bir kanama veya cilt altına sızıntı olması olasılığı engellenir.
donör, bağıştan sonra ikram bölümüne alınır ve yiyecek-içecek ikramı yapılır. kan bağışından sonra 15-20 dakikalık bir istirahat, günlük faaliyetlere dönülebilmesi açısından yeterlidir. yalnızca, aşırı dikkat gerektiren işlerde çalışanlar (pilotlar, tehlikeli makinaları kullananlar, ticari araç şoförleri gibi), kan bağışından sonra en az 1 gün dinlenmelidirler.
kan bağışından sonra, bilhassa ilk birkaç saat içerisinde herzamankinden fazla sıvı alınması, faydalı olacaktır.