ana sayfa    tıp, sağlık, güzellik    kanser

prostat kestane boyut ve şekillerinde bir salgı bezidir. mesanenin altında, rektumun (makat) önünde yer alır. prostatın tam merkezinden üretra denilen mesaneden idrarı boşaltmaya yarayan kanal yer alır. ejekülasyon (cinsel boşalma) sırasında prostatı çevreleyen kaslar seminal sıvıyı üretraya doldurur. seminal sıvı üretra boyunca penis ucuna kadar gelerek buradan dışarıya akar.

prostat kanseri erkeklerde en sık tanı konulan kanserler arasında ikinci sırada (deri kanserinden sonra) yer almaktadır. kanserin yol açtığı ölüm nedenleri arasında da prostat kanseri ikinci sıradadır (akciğer kanserinden sonra). ancak bu hastalık yalnızca son zamanlarda toplumun dikkatini çekmiştir.

prostat kanseri ileri yaştaki erkeklerde çok sık görülür. erkeklerin daha uzun yaşaması ve prostata özgü antijen (prostate-specific antigen: psa) gibi yeni saptama yöntemlerinin uygulanması daha fazla prostat kanseri vakasının belirlenmesini sağlamaktadır

prostat bezi erkeğin üreme sisteminin bir parçasıdır. asıl fonksiyonu spermi taşıyan semen için sıvı üretmektir. prostat kanseri çoğunlukla prostat bezinin dış bölümünde ortaya çıkan habis bir tümördür. vakit geçtikçe prostat içerisinde yayılabilirve vücudun başka bölümlerine metastaz (yayılma) görülebilir.

risk etmenleri:

yaş: prostat kanseri riski elli yaşın üzerindekilerde hızla artmaktadır. prostat kanseri vakalarının % 80'i 65 yaşın üstündeki erkeklerdir.
ırk: beyaz ırktan amerikalılar'a göre afrika kökenli amerikalılar'da prostat kanseri riski daha yüksektir.
aile öyküsü: prostat kanserine ait aile öyküsü (prostat kanseri olan bir baba ya da kardeş) hastalık riskini artırır.

prostat kanserinin nedenleri nelerdir?

prostat kanserinin nedenleri tam olarak bilinmemektedir. bazı araştırıcılar aşırı yağlı yiyecekler gibi çevresel etkenlerin tesiri olabileceğini düşünürken, bir başka grup araştırıcı prostat kanserinin genetik (kalıtsal veya ailevi) nedenlerle gelişebileceğini öne sürmektedir. sebebi ne olursa olsun, prostat kanserinde bugün için kabul edilen en önemli risk etkeni yaşlanmadır. prostat kanseri gelişme riski 50 yaşından sonra artmaya başlar.

belirtileri

prostat kanserinin çoğunlukla belirtisi yoktur fakat meydana geldiğinde içeriği:
olabildiğince sık tuvalete gitmek
sıklıkla tuvalete gidildiğinden uykuda rahatsızlık
gereksinim giderilirken zorlanmak ya da acı duymak
gereksinim giderilmede gecikme ya da kararsızlık
mesanenin tamamen boşalmadığı gibi bir his

ilerlemiş prostat kanserinde meydana gelenler:

kilo kaybı
kemik ağrısı
bel, pelvis ya da sırt ağrısı
idrarda ya da menide kanama

prostat kanserinin saptanmasında ve saptandıktan sonra kanser gelişiminin izlenmesinde, doktor tarafından yapılan rektal muayene ve bir kan testiyle prostata özgü antijen ölçümünden yararlanılabilir. psa seviyesi prostat kanseri olasılığını belirler, ancak yalnız olarak psa seviyeleri ile kesin tanı konulamaz. bunun için prostat bezine biyopsi uygulanması gerekmektedir.

kim etkilenir?

prostat kanseri avrupa ülkelerinde erkeklerde en sık rastlanılan kanserdir.

prostat kanserine yakalanma riski 50 yaş dolaylarında fazladır fakat daha ileriki yaşlarda da görülebilir. prostat kanseri olan baba yada erkek kardeş varlığı, yakalanma riskini arttırır.

tedavi ve önlem

prostat kanseri olan erkekler için tedavi seçiminde, kanserin aşaması ve yaygınlığı; hastanın yaşı; başka tıbbi sorunların bulunma ihtimali ve tedavinin kısa ve uzun dönemdeki istenmeyen tesirleri dikkate alınmalıdır. her vakit olduğu gibi tedavi seçeneklerini doktorunuzla birlikte dikkatle gözden geçirin.

e vitamini, selenyum ve lykopene (domates) prostat kanserine karşı koruyucu özellikte olduğu düşünülmektedir. tedavi prostat kanserinin türüne, yayılma hızına ve tedavinin yan tesirlerinin ne biçimde hissedildiğine bağlıdır. öneriler:

"izleyerek bekleme": kanser çoğunlukla yavaş büyür ve erkeğin yaşamında önemli sorunlara yol açmayabilir. dolayısıyla derhal tedavi etmemek, vakit zaman tercih edilen bir seçenek olabilir. ideal olduğunda seçilen diğer tedaviler uygulanmalı ve bunların yanı sıra kanser yakından izlenmelidir. çok saldırgan bir tedavi, 75 yaşın üstündeki erkeklerde önerilmeyebilir ve lazım olmayabilir.

ameliyat: radikal postatektomide prostat bezi tamamen alınır. bezin dışına yayılmamışsa tümör bu işlemle tamamen çıkarılır. ancak bir kaç ani risk ve idrar kaçırma (üriner inkontinans) ile empotans da dahil, uzun süreli istenmeyen tesirlerin görülme ihtimali söz konusudur.

kemoterapi: kanser prostat bezinin dışına yayıldığında ve hormon tedavisiyle başka tedaviler başarı gösteremeyen olduğunda tercih edilen bir seçenektir.

radyasyon tedavisi: ameliyatın alternatifi olan bu tedavide kanser hücrelerini öldürmek için yüksek enerjili radyasyon kullanılır. bu tedavi bilhassa, tümörün prostat bezi boyunca yayıldığı, ancak hâlâ komşu dokularla sınırlı olduğu durumlarda yarar sağlayabilir. mümkün yan tesirleri, idrar yaparken rahatsızlık hissi, sık idrara çıkma ya da kanamalı ya da kanamasız ishaldir; ancak bunlar birkaç ay sonra kaybolmaktadırlar. prostat kanseri için radyasyon tedavisi uygulanan erkeklerin çoğunda empotans görülür.

hormon tedavisi:erkek cinsiyet hormonlarıyla kanser hücrelerinin yok edilmesi prostat kanserinin büyümesini yavaşlatır. bu tedavide ya ameliyatla testisler alınır ya da ilaç uygulanır. kanseri iyileştirmez, ancak büyümesini yavaşlatır ve genellikle kanser, prostat bezinin dışına yayılana kadar uygulanmaz. tedavi kızarma, cinsel istek kaybı ve empotansa yol açabilir.