ana sayfa    tıp, sağlık, güzellik    göz sağlığı

gözün iris, siliyer cisim ve koroid'den meydana gelen tabakalarında (bazen damar tabaka da denilir) oluşan iltihaplanmaya "üveit" adı verilir. müzmin seyirli olan bu hastalıkta vakit içerisinde tekrarlayan biçimde görülen alevlenmelere "üveit atağı" adı verilir. uvea bölgesindeki iltihaplar yerleşim durumlarına göre 2 gruba ayrılır. önde daha çok irisin ve siliyer cismin ön bölgesinin iştirak ettiği iltihaplar "ön üveit" olarak adlandırılır ve tedaviye kolay ve iyi cevap verir. arka bölgede koroid ve vakit zaman da retinanın iştirak ettiği iltihaplar ise "arka üveit" olarak adlandırılır. arka üveit bilhassa tedavisiz bırakıldığında ciddi kalıcı görme kayıplarına yol açabilir. "pars planit" ise koroid ve retinanın periferik bölgesinde yani siliyer cisme yakın bölgelerinde oluşan özel iltihabi durumlara verilen addır. görmenin riske edilmediği durumlarda tedavisiz sık kontroller ile takip edilebilir. ciddi hasar bırakmayan özelliğe sahiptir. arka üveitlerde koşuluk yolu ile retinanın iştiraki yada kendisinin doğrudan olarak olaya katılması ile görülen durum "korioretinit" olarak bilinir. gözün arka kısmında görme siniri ve makula dediğimiz merkezi bölgeleri ilgilendiren iltihaplar ciddi görme azalmasına yol açar, periferik bölgede ise görme keskinliği doğrudan olarak etkilenmez adacık tarzında görme kayıplarına sebep olur.

üveitin nedenleri nelerdir ?
üveitte sorumlu faktörler çoğunlukla bilinmemektedir, bunları "idiyopatik" olarak adlandırıyoruz. bir grup üveitler ise vücudun diğer bir bölgesindeki spesifik bir hastalığın eşliğinde görülebilir. bunlar arasında sifiliz, tüberküloz, bruselloz, herpes, ve aıds gibi enfeksiyöz hastalıklar vardır. bundan başka kollajen doku ve otoimmün kaynaklı olarak tanımladığımız sistemik hastalıklar eşliğinde de üveit görmekteyiz. bunlara örnek olarak behçet hastalığı, sarkoidoz, ankilozan spondilit, ve romatoid artrit verilebilir. yine bazı tümörlerin eşliğinde de üveit gelişebilir. dolayısıyla üveit gelişen hastaların göz doktorlarınca detaylı tıbbi hikayeleri alınmalı ve detaylı göz muayenesi yapılmalıdır. sistemik hastalık şüphesi uyandıran hastalara ise altta yatan hastalığın ortaya çıkarılması için ilgili vücut muayenesi ve laboratuar testleri gerekebilir.

üveit atağının belirtileri nelerdir ?
üveit gözün ön bölgesinde lokalize olduğunda alevlenme dönemlerinde gözde kızarıklık, bulanık görme veya görmede azalma, göz etrafında ağrı, ışığa karşı duyarlılık ve uçuşmalar biçiminde belirti verir. alevlenme veya aktivasyon arkada ise belirtiler çoğunlukla bulanık görme ve görme azalması şeklindedir. alevlenme merkezi bölgede ise ortaya çıkış ani görme azalması şeklindedir ve dokularda hasar oluşturduğundan kalıcı görme kayıpları ortaya çıkar. merkezi bölgenin dışında oluşan alevlenme ve hasarlar görmede bulanıklık ile kendini gösterir ve bunlar her ne kadar sekel bırakarak sonlansa da makula etkilenmediği sürece kalıcı görme kaybı yoktur.


üveit tedavisinde kullanılan ilaçlar nelerdir ?
izole, idiyopatik veya sistemik hastalıkların varlığında olan üveitler ayrıntılı olarak değerlendirildikten sonra tedavi programlarına alınır. örneğin tüberküloz enfeksiyonu sebebi ile üveit gelişen bir hastanın üveit tedavisi ile birlikte tüberküloz enfeksiyonunun tedavisi yapılmalıdır.

üveit tedavisinde kullanılan başlıca ilaçlar:
ı. kortikosteroidler: izole ön üveiti olan hastalarda genellikle kortikosteroid içeren damlalar ve vakit zaman merhemler kullanılır. arka veya panüveiti olan hastalara ise sistemik kortikosteroidler verilir. sistemik kortikosteroid kullanamayan, tek taraflı tutulumu olan, pars planitli veya hastalığın takibinde makula ödemi gelişen hastalara ise gözün etrafından kortikosteroid enjeksiyonu uygulanabilecek tedavi modellerinden biridir. kortikosteroid tedavisi aniden kesilmemelidir ve vakit içinde hastalığın ve alevlenmenin şiddeti göz önünde bulundurularak azaltılmalı ve fizyolojik dozda devam edilmelidir. kortikosteroidler ciddi yan tesirleri olan ilaçlardır.
ıı. bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlar (azatioprin, siklosporin a, siklofosfamid ve interferon gibi): arka veya panüveiti olan olgularda tutulumun şiddeti ve atakların sıklığına göre bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçlar tek veya kombine olarak kullanılır. bu tarz hastalarda bu ilaçların devamlı kullanımı programlanan biçimde devam ederken yeni ve bilhassa görmeyi tehdit eden alevlenmelerde sistemik kortikosteroidler bazen devreye sokulabilir.
ııı. diğer: ön üveitte kortikosteroid içeren damlaların yanı sıra göz bebeğini genişletici damlalar yapışıklıkları önlemek ve göz etrafındaki ağrıyı azaltmak hedefi ile kullanılırlar. kolşisin ve talidomid bazen kullanılır. son dönemlerde kullanılan etenercept ve remicate konusunda çalışmalar devam etmektedir.


bu ilaçların özellikleri ve yan tesirleri nelerdir?
her ilacın bir veya birden fazla yan tesiri bulunur. tertipli kontrole gelen hastalardan istenilen kan tahlilleri ilaçların yan tesirlerini kontrol etme şansı verir. kortikosteroidlerin vücutta yağ dağılımının değişimi, ciltte çatlama ve sindirim, iskelet ve kalp-damar sistemi üstünde yan tesirleri olduğu gibi, gözde de glokom ve katarakt yapma riski vardır. siklosporin a böbrekler ve kalp-damar sistemi üstünde, azatioprin ise kemik iliği ve karaciğer üstünde yan etkilere sahiptir.
soru: ilaç kullanan hastaların dikkat etmesi gereken konular nelerdir ?
cevap: hastalara bu ilaçların verilmesi durumunda lazım açıklamalar yapılmalıdır ve yan tesirlerin takibi için tahliller istenmelidir. bundan başka hastalardan beklenilen doktorun önerilerine dikkatle uymaları ve takiplerini tertipli olarak yaptırmalarıdır. bu arada ilaçların düzensiz kullanımı veya aniden kesilmeleri neticesi üveit atakları gelişebileceğinden bu hususta da titiz davranılmalıdır.

ilaç tedavisinin müddeti nedir ?
tedavide kullanılan ilaçlar, iltihap belirtilerini baskılamasına rağmen hastalığı tedavi etmemektedir. dolayısıyla tedavinin iyi planlanması ve doktorun oluşturduğu protokole göre makul bir müddet kullanılması lazımdır. özel bazı üveit tiplerinde tedavisiz dahi takip olasıdır.

ne gibi durumlarda göz ameliyatı öneri edilir ?
üveitli gözlerde vakit içerisinde hastalığa veya tedavide kullanılan ilaçlara bağlı komplikasyonlar gelişebilir. katarakt bu komplikasyonlardan biridir ve tedavisi ameliyat ile yapılır. bazı özel üveit tipleri dışında genellikle göz içerisine mercek yerleştirilebilir. yeni damar oluşumları neticesinde oluşan ve gerilemeyen vitreus içi kanama, vitreus içerisinde yoğun iltihabi yanıt neticesinde gelişen yoğunlaşma ve kesiflikleri olan ve bundan başka ilaçla tedaviye yanıt alınamayan kistoid makula ödemli hastalara ise vitrektomi adı verilen ameliyatın uygulanması gerekebilir.
türk oftalmoloji derneği