ana sayfa    ekonomi, iktisat    insan kaynakları yönetimi

stres mülakatı ve soruları...

stres mülakat yönteminin adı çok sık olarak geçmesine rağmen ülkemizde pekçok yönetici, bu yöntemi bilinçsiz olarak kullanmakta, bu yöntemle adaydan, karşılaşabileceği stresli durumlarda nasıl bir tepki göstereceği konusunda maksimum bilgiyi almak yerine, adayı luzumsuz yere sıkıştırmakta ve yormaktadır. maalesef, bu tür mülakat yöntemini kullanan pekçok profesyonel, kültürümüzle direkt alakası olmayan birtakım tercüme sorularla olumsuz sonuçlara ulaşmaktadır. buna rağmen pekçok yönetici de, sorduğu soru tiplerinin stres mülakatı soru tipleri içinde yer aldığını bilmeden bu yöntemi yanlış olarak kullanmaktadır. stres mülakat soruları hakkında bazı örnekleri aşağıda göreceksiniz. bu stil sorulara cevap verirken dikkat etmeniz gereken nokta, sakinliğinizi elden bırakmamanız ve verilecek yanıtları iyice düşünmeniz olacaktır.

1. başka bir firma için daha ideal olduğunuzu düşünmüyor musunuz?

oldukça klasik bir soru; mülakatçının hedefi, sahip olduğunuza inandığınız profesyonel niteliklerin farkında olup olmadığınız ve bu niteliklerin başvurduğunuz firmanın, firma kültürüne uyup uymadığının tespitidir. vereceğiniz cevap, profesyonel niteliklerinizi ne kadar tanıdığınızın ve başvuru yaptığınız firma ve pozisyon ile ilgili sağlıklı bilgi toplayıp toplamadığınızın ölçülmesini sağlayacaktır.

2. bu görüşmenin olumsuz veya olumlu olup olmadığını belirtiniz?

özellikle mülakatın sonunda sorulan bir soru tipidir. daha çok mülakatların olumsuz olarak yönlendiği ve mülakatçının başvurduğunuz pozisyona ideal olmadığınızı düşündüğü anlarda sorduğu bir soru tipidir. şayet başvurduğunuz pozisyonu gerçekten diliyorsanız, kötü giden iş mülakatını kendi lehinize çevirmeniz için en önemli an karşınızdadır. bu aşamada, mülakatçının sizden almayı arzuladığı tüm bilgileri alıp almadığını tespit etmeye çalışın. daha fazla bilgi arzuluyorsa ve sizle ilgili tatmin olmadığı hususlar varsa bunları muhakkak belirtmesini isteyin. verilen yanıtlarda bir yanlış anlaşılma söz konusu ise soruyu tekrar cevaplayın ve hiçbir noktanın karanlıkta kalmadığına emin olun. böyle bir soruya verilecek en kötü cevap ise, mülakat her iki taraf açısından olumsuz gidiyor olsa bile, sizin açınızdan olabildiğince pozitif olduğunu belirtmek olacaktır. mülakatçı objektif bir değerlendirme yapamadığınız kanaatine varacaktır.

3. ne kadar süredir iş arıyorsunuz, neden bulamadınız?

hazırlıklı değilseniz, üzerinizde stres yaratacak bir soru tipidir. şayet işten ayrıldığınız ve işsiz kaldığınız müddet olabildiğince uzunsa, birtakım gerçekçi açıklamalar getirmek zorundasınız. vereceğiniz klasik yanıtların mülakatçının hususu daha da derinleştirmesine neden olacağını ve üzerinizde fazladan stres yaratacağını unutmayın. en ideal cevap örnekleri:
en ideal işi bulmak için iş arama süremi uzattım.
iş teklifleri almama karşın tam anlamı ile niteliklerime ideal bir pozisyon bulamadım.
birtakım kişisel sorunlarım yüzünden iş arama sürecini etkin olarak değerlendiremedim.
lisansüstü öğrenimime devam etmeye karar verdim.
iş arama sürecinde bazı firmalara danışmanlık yaptığım ve danışmanlık müddeti tahminimden fazla uzadığı için iyi bir iş bulamadım.
kariyerimde tamamen bir değişiklik yapmak istiyordum ve deneyimsiz olduğum bir konuda iş aradım.
iş aramıyordum, siz beni aradınız(personel danışmanlığı firmalarına verilecek bir cevap örneği).
doğal olarak bu stil cevap örnekleri kolaylıkla çoğaltılabilir. ama en uygunu, yanıtın mantıklı olması ve sizi ilerde zor duruma düşürecek türden olmaması gerekliliğidir.

4. firmamıza gerçek anlamda bir katkı sağlamanız ne kadar müddet alacak?

oldukça uzun bir vakit dilimi belirtirseniz, mülakatçının kafasında soru sinyali oluşacaktır. buna rağmen verilecek, bir kaç gün veya bir kaç hafta yanıtı doğal olarak ciddiyetten uzak olacaktır. kendi niteliklerinizin bilincinde olarak mantıklı bir vakit dilimi oluşturabilirsiniz. herhalde, yeni işinizde sağlayacağınız katkının altı aydan uzun bir vakit dilimini kapsamamasını belirtmeniz yeterli olacaktır.

5. firmamızın başarısına nasıl katkı sağlayacaksınız?

yukarıda belirtilen soruyu derhal takip edebilecek bir soru tipidir. vereceğiniz cevap daha önce belirtiğiniz vakit dahilinde nasıl bir performans prosedürü izleyeceğiniz konusunda karşı tarafa bilgi aktaracaktır. hayalcilikten uzak durun; gerçekçi ve ikna edici yanıtlar verin. "firmanızın cirosunu iki katına çıkaracağım" gibi gerçekçilikten uzak yanıtlar hakkınızda işe bakış açınız ve ciddiyetiniz hakkında olarak mülakatçı yönünden soru işaretleri oluşmasına sebep olur.

6. firmamızda ne kadar çalışmayı düşünüyorsunuz?

belki de en çok stres yaratacak soru örneği. dikkat edilmesi gereken nokta bu soruya gelişi güzel bir doğru veya yanlış yanıtın verilemeyeceğidir. siz mülakatı yapan kişinin yerinde olsaydınız ne duymak isterdiniz? şayet, etkin, yenilikçi ve rekabete olabildiğince açık bir firmaya başvuruyorsanız ve cevabınız; " emekli olana kadar firmanıza hizmet vermek istiyorum" türü bir yaklaşım size puan kaybettirecektir. bu stil bir ortam için verilecek en hoş cevap; "çok sık iş değiştiren bir kişi değilim, ama çalıştığım firmada ilerleme olanakları kısıtlıysa ve önüm gerçekten kapalı ise hemen yeni iş olanakları araştırırım". daha statik ve kamu gibi çalışan büyük organizasyonlara başvuruyorsanız vereceğiniz cevap; " şayet firmam performansımdan memnun olursa; emekli olana kadar kalmayı düşünürüm" yanıtı olabildiğince ideal olacaktır.

7. şayet şu anda bu mülakatı siz yapıyor olsaydınız ne sorardınız?

cevap verirken yaratıcı olmaya itina gösterin. en ideal cevap profesyonel kariyere yönelik sorular soracağınızı söylemek olurdu. örneğin, "yarın itibariyle şirketimizin bir elemanı olsaydınız, ne tip bir vakit diliminde bir üst pozisyona geçmeyi hedeflerdiniz?" bu stil soruları tahmin etmeye çalışmanız sizde gerçekten stres yaratabilir. baş etmenin yolu olabildiğince sık rastlanan bu tür bir soruya hazırlıklı olmaktır.

8. firmamız ile ilgili ne biliyorsunuz?

şayet mülakat öncesi gelişi güzel bir hazırlığınız yoksa ve başvurduğunuz firma ile ilgili yeterli bilgi toplamadıysanız, bu soruya cevap verebilmek sizin için olabildiğince stresli olacaktır. en doğru hareket firma ile ilgili önceden ayrıntılı bilgi toplamaktır.

9. bu yaşta daha fazla para kazanmanız gerektiğini düşünmüyor musunuz?

eğer elinize geçen ücret, piyasa değerlerinin gerçekten altında seyrediyorsa, bu stil bir stres sorusu ile karşılaşmanız kesindir. tıpkı sektörde faaliyet belirten meslektaşlarınızdan daha düşük ücret almanız, mülakatçı için mutlaka araştırılması gereken bir olgu olarak betimlenir. düşük ücret almanızın nedeni performansınızın yetersiz olmasından kaynaklanabilir. mülakatçı bu soruyu derinlemesine irdeleyecek ve maaş yapınızdaki düşüklüğün sizden mi yoksa firmanın maaş skalalarından mı kaynaklandığını belirlemek isteyecektir. vermeniz gereken mümkün cevap: "kariyerime başlarken ücretten ziyade diğer etkenlerin daha önemli olduğunu düşünüyordum, ama burada bulunmamın asıl nedeni esasında hak ettiğim seviyede ücret almamın da önemli bir faktör olarak karşıma çıkmasıdır".

10. bu pozisyon için niteliklerinizin fazla / az olduğunu düşünüyorum.

bu tip bir stres sorusu ile mülakatın sonunda karşılaşabilirsiniz. mülakatçı sizin hakkınızda vereceği karar konusunda size son bir şans vermek istemektedir. yani bu pozisyon için nitelikleriniz fazla veya az olduğunu düşünerek, kendinizi daha iyi tanıtmanızı ve başvurduğunuz pozisyona ideal olduğunuz konusunda kendisini ikna etmenizi beklemektedir.